21. yüzyılda sırasıyla bilgisayarların, internetin ve telefonların hızla yayılmasıyla somut hayatımızın yanına bir de sanal hayatımız dahil oldu. Sanal hayatımızda söylediklerimiz, yaptıklarımız delil oluşturarak mahkeme salonlarında aleyhimize birer sessiz tanık olarak kullanılabilir.
Elektronik Ortamdaki Verilerin Hukuki Mahiyeti Nedir?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu 192. MaddeKanunun belirli bir delille ispat zorunluluğunu öngörmediği hâllerde, Kanunda düzenlenmemiş olan diğer delillere de başvurulabilir.
Yukarıdaki hüküm doğrultusunda, uyuşmazlık konusu vakaların ispatı bakımından elverişli nitelikte olan yazılı ya da basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamda yer alan veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcılarının da, yargılamada belge niteliği taşıdığı kabul edilmektedir.
İlgili yasal düzenlemeden açıkça anlaşılacağı üzere; fotoğraf, ses kaydı ve görüntü gibi dijital nitelikteki verilerin yanı sıra, “dijital ortamda bulunan veriler ile bu verileri içeren bilgi taşıyıcıları” da, delil niteliği kazanmış ve yargılamada dikkate alınabilir hale gelmiştir.
Sosyal Medya Mesajları, Yorumları, Paylaşımları Hukuki Delil Olarak Kullanılabilir mi?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2013/19577 Esas, 2014/1926 Karar, 05.02.2014 Tarih Sayılı KararıElektronik ortamdaki fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcılar, diğer delillerle desteklendikleri takdirde “delil” olarak hükme esas alınabilir. Bu veriler tek başına vakıaların ispatına yeterli değildir.
Yukarıda yer verdiğimiz Yargıtay kararı kapsamında sosyal medya mesajlarının, yorumlarının ve paylaşımlarının delil olarak değerlendirilebilmesi ve hükme esas alınabilmesi için tanık delili gibi bir başka delil ile desteklenmesi gerekmektedir. Şu halde yalnızca elektronik ortamdaki bir verinin hükme esas alınarak karar verilmesi hukuka uygun olmayacaktır.
Elimde Yalnızca Sosyal Medya Paylaşım Delili Var, Ne Yapmalıyım?
Günümüzde dijital ortamdaki içerikler, birçok hukuki uyuşmazlıkta delil olarak kullanılabiliyor. Ancak bu içeriklerin güvenilir bir şekilde kayda alınması, özellikle dava süreçlerinde büyük önem taşıyor. İşte tam da bu noktada E-Tespit sistemi devreye giriyor.
E-Tespit, 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 198/A maddesi uyarınca 1 Mart 2016 tarihinden itibaren kullanıma açılmış bir hizmettir. Bu sistem sayesinde, internet sitelerinde yer alan içerikleri dilediğiniz gün ve saatte, kişisel bilgisayarınız üzerinden kayıt altına alabilir ve bu içerikleri noter onaylı delil haline getirebilirsiniz. E-Tespit sistemiyle şunları yapabilirsiniz:
- Herhangi bir web sitesinde yer alan sayfaları, içerikleri veya sosyal medya paylaşımlarını kayıt altına alabilirsiniz.
- Bu işlem sırasında ilgili sayfa üzerinde gezinebilir, ekran görüntüsünü ve bağlantılarını sisteme kaydettirebilirsiniz.
- Elde edilen veriler Türkiye Noterler Birliği Bilgi Sistemleri’ne kaydedilir.
- Size verilen başvuru numarasıyla herhangi bir noterliğe giderek tespit işlemini onaylatabilir ve delil niteliği taşıyan belgeleri alabilirsiniz.
E-Tespit sistemiyle elde edilen kayıtlar, mahkemelerde geçerli bir hukuki delil olarak kabul edilir. Özellikle sosyal medya üzerinden yapılan hakaret, tehdit, kişilik haklarına saldırı veya iş ilişkisinde delil teşkil edebilecek paylaşımların ispatı açısından bu sistem büyük kolaylık sağlamaktadır.
Hukuka Aykırı Olarak Elde Edilmiş Elektronik Ortamdaki Verilerin Hukuki Değeri Nedir?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu 189. Madde 2. FıkraHukuka aykırı olarak elde edilmiş olan deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz
Anılan madde fıkrası gereğince hukuka aykırı olarak elde edilmiş olan elektronik ortamdaki veriler mahkeme tarafından dikkate alınmaz. Bu ilke hukukta kendini yasak olan ağacın meyvesi de yasaktır ilkesi olarak ifade etmektedir. Bu kapsamda sosyal medyada gördüğü bir paylaşımın, yorumun veya bir mesajın tarafı bu mesajın ekran görüntüsünü alarak veya yukarıda belirtmiş olduğumuz E-Tespit yoluyla tespitini yaparak mahkemede hukuki delil olarak kullanabilir.
Bunun yanında başkasının telefonuna, sosyal medya hesabına izinsiz bir şekilde erişim sağlayarak alınan ekran görüntüleri, hukuka aykırı olarak elde edilmiş olacağından dolayı mahkeme tarafından hükme esas alınması mümkün değildir. Çünkü bu durumda özel hayatın gizliliği ihlal edilmiş olur ve Türk Ceza Kanunu Madde 134 kapsamında suç teşkil eder. Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Gizliliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle yani ekran görüntüsü alarak ihlal edilmesi halinde, verilecek ceza bir kat artırılır. Hukuka aykırı bir şekilde ele geçirilen özel hayata ilişkin bu görüntü veya sesler bir mahkemede ifşa edilirse bu kimse iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu sebeple elde edilen veya edilebilecek delillerin yasal bir zemine oturtulabilmesi amacıyla bir hukuk uzmanına danışmak çok önemlidir.
Elektronik Ortamdaki Veriler Hangi Davalarda Delil Olarak Kullanılabilir?
- Boşanma davalarında sadakat yükümlülüğüne aykırılık için sosyal medya paylaşımları
- Nafaka davalarında tarafların gelir ve yaşam durumlarının tespiti amacıyla sosyal medya paylaşımları
- İş hukukunda işçinin sosyal medya üzerinden örneğin işvereni küçük düşürücü paylaşımları
- Ceza hukukunda tehdit, hakaret ya da örgüt propagandası gibi suçlar için sosyal medya içerikleri
- Tazminat davalarında kişilik haklarına saldırı niteliğindeki örnek olarak hakaret, iftira veya özel hayatın ihlali oluşturan sosyal medya mesajları, paylaşımları, yorumları
Detaylı bilgi için: 0 (540) 538 38 06
NOT: Bu blog yazısı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve herhangi bir şekilde hukuki danışmanlık hizmeti sunmamaktadır. Burada yer alan bilgiler zamanla değişebilir ve özel durumlar için geçerli olmayabilir. Hukuki bir sorunla karşılaştığınızda mutlaka bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir. Yazar(lar) ve site sahibi, bu yazının içeriğine dayanarak alınan kararlardan sorumlu tutulamaz.

